Le versioni di greco di Plutarco e le traduzioni in italiano

Λεγεται εις Δελφους ελθειν Αισωπον εχοντα παρα Κροισου χρυσιον, οπως τε θυσηται τω θεω μεγαλοπρεπως, και Δελφων εκαστω διανειμη μνας τεσσαρας. Οργης δε τινος, ως εοικε, και διαφορας αυτω γενομενης προς τους αυτοθι, την μεν θυσιαν εποιησατο, τα δε χρηματα ανεπεμψεν εις Σαρδεις, ως ουκ αξιων οντων ωφεληθηναι των ανθρωπων. Οι δε συνθεντες αιτιαν επ' αυτον ιεροσυλιας, απεκτειναν ωσαντες απο της πετρας εκεινης, ην Ταμπειαν καλουσιν. Εκ δε τουτου λεγεται μηνισαι το θειον αυτοις, αφοριαν τε γης επαγαγειν, και νοσων ατοπων ιδεαν πασαν, ωστε περιιοντας εν ταις Ελληνικαις πανηγυρεσι κηρυσσειν και καλειν...

Ψηφισαμενων των Αθηναιων βοηθειν τοις Λακεδαιμονιοις προς τους Θηβαιους μαχομενοις, Ξενοφων επεμψε τους υιους, Διοδωρον και Γρυλλον, στρατευσαμε νους υπερ των Λακεδαιμονιων και γαρ επεπαιδευντο αυτοθι εν τη Σπαρτη. Ο μεν ουν Διοδωρος, ουδεν επιφανες πραξας, εκ της μαχης περι Μαντινειαν ανασωζεταν ο δε Γρυλλος ισχυρως αγωνισαμενος εν τη μαχη ετελευτησεν. Τηνικαυτα δη τον Ξενοφωντα φασι θυειν εστεμμενον, απαγγελθεντος δ' αυτω του υιου θανατου, περιελομενον τον στεφανον, εξεταζειν τινα τροπον ετελευτησε· των δε απαγγειλαντων, οτι γενναιως αριστευων, και πολλους των πολεμιων αποκτεινας, μικρον παντελως...

Εν τουτω δ' οι σφαγεις επηλθον, εκατονταρχης Ερεννιος και Ποπιλλιος χιλιαρχος, εχοντες υπηρετας. Επει δε τας θυρας κεκλεισμενος ευροντες εξεκοψαν, ου φαινομενου του Κικερωνος ουδε των ενδον ειδεναι φασκοντων, λεγεται νεανισκον τινα, τεθραμμενον υπο του Κικερωνος εν γραμμασιν ελευθεριοις και μαθημασιν, φρασαι τω χιλιαρχω το φορειον κομιζομενον δια των καταφυτων και συσκιων περιπατων επι την θαλασσαν. Ο μεν ουν χιλιαρχος ολιγους αναλαβων μεθ' εαυτου περιεθει προς την εξοδον του δ' Ερεννιου δρομω φερομενου δια των περιπατων ο Κικερων ησθετο, και τους οικετας εκελευσεν ενταυθα καταθεσθαι το φορειον....

Λεγεται, τας Αλπεις υπερβαλλοντος αυτου, και πολιχνιον τι βαρβαρικον οικουμενον υπ' ανθρωπων πανταπασιν ολιγων και λυπρον παρερχομενου, τους εταιρους αμα γελωτι και μετα παιδιας· «Ηπου», ειπειν, «κανταυθα τινες εισιν υπερ αρχων φιλοτιμιαι και περι πρωτειων αμιλλαι και φθονοι των δυνατων προς αλληλους». Τον δε Καισαρα σπουδασαντα προς αυτους ειπειν· «Εγω μεν εβουλομην αν παρα τουτοις ειναι μαλλον πρωτος η παρα Τωμαιοις δευτερος». Ομοιως δε παλιν εν Ιβηρια, σχολης ουσης, αναγιγνωσκοντα τι των περι Α­λεξανδρου γεγραμμενων, σφοδρα γενεσθαι προς εαυτω πολυν χρονον, ειτα και δακρυσαν των δε φιλων...

Ορων δε τους υπηρετας ο Δαμοχαρης ου τολμωντας αψασθαι του Αγιδος, ομοιως δε και των μισθοφορων τους παροντος αποστρεφομενους και φευγοντας το εργον, ως ου θεμιτον ουδε νενομισμενον βασιλεως σωματι τας χειρας προσφερειν, διαπειλησαμενος αυτοις και λοιδορηθεις ειλκεν αυτος εις το οικημα τον Αγιν. Ηδη γαρ ησθηντο πολλοι την συλληψιν, και θορυβος ην επι ταις θυραις και φωτα πολλα, και παρησαν η τε μητηρ του Αγιδος και η μαμμη βοωσαι και δεομεναι τον βασιλεα των Σπαρτιατων λογου και κρισεως τυχειν εν τοις πολιταις. Ο μεν ουν Αγις επι την στραγγαλην πορευομενος, ως ειδε τινα των υπηρετων δακρυοντα...