Le versioni di greco di Erodoto e le traduzioni in italiano

Τριτος δε Δαρειος απεδεικνυτο γνωμην, λεγων· «Εμοι δε τα μεν ειπε Μεγαβυζος ες το πληθος εχοντα δοκεει ορθως λεξαι, τα δε ες ολιγαρχιην ουκ ορθως. Τριων γαρ προκειμενων και παντων τω λογω αριστων εοντων, δημου τε αριστου και ολιγαρχιης και μουναρχου, πολλω τουτο προεχειν λεγω. Ανδρος γαρ ενος του αριστου ουδεν αμεινον αν φανει η· γνωμη γαρ τοιαυτη χρεωμενος επιτροπευοι αν αμωμητως του πληθεος, σιγωτο τε αν βουλευματα επι δυσμενεας ανδρας ουτω μαλιστα. Εν δε ολιγαρχιη πολλοισι αρετην επασκεουσι ες το κοινον εχθεα ιδια ισχυρα φιλεει εγγινεσθαι· αυτος γαρ εκαστος βουλομενος κορυφαιος ειναι γνωμησι...

Μεγαβυζος δε ολιγαρχιη εκελευε επιτρεπειν, λεγων ταδε· «Τα μεν Οτανης ειπε τυραννιδα παυων, λελεχθω καμοι ταυτα· τα δ' ες το πληθος ανωγε κελευων φερειν το κρατος, γνωμης της αριστης ημαρτηκε. Ομιλου γαρ αχρηιου ουδεν εστι ασυνετωτερον ουδε υβριστοτερον. Καιτοι τυραννου υβριν φευγοντας ανδρας ες δημου ακολαστου υβριν πεσειν εστι ουδαμως ανασχετον ο μεν γαρ ει τι ποιεει, γινωσκων ποιεει, τω δε ουδε γινωσκειν ενι. Κως γαρ αν γινωσκοι ος ουτ' εδιδαχθη ουτε ειδε καλον ουδεν ουδ' οικηιον, ωθεει τε εμπεσων τα πρηγματα ανευ νοου, χειμαρρω ποταμω ικελος; Δημω μεν νυν, οι Περσησι κακον νοευσι, ουτοι...

Καιτοι ανδρα γε τυραννον αφθονον εδει ειναι, εχοντα γε παντα τα αγαθα· το δε υπεναντιον τουτου ες τους πολιητας πεφυκε· φθονεει γαρ τοισι αριστοισι περιεουσι τε και ζωουσι, χαιρει δε τοισι κακιστοισι των αστων, διαβολας δε αριστος ενδεκεσθαι. Αναρμοστοτατον δε παντων ην τε γαρ αυτον μετριως θωμαζης, αχθεται οτι ου καρτα θεραπευεται, ην τε θεραπευη τις καρτα, αχθεται ατε θωπι. Τα δε δη μεγιστα ερχομαι ερεων νομαια τε κινεει πατρια και βιαται γυναικας κτεινει τε ακριτους. Πληθος δε αρχον πρωτα μεν ουνομα παντων καλλιστον εχει, ισονομιην. Δευτερα δε τουτων των ο μουναρχος ποιεει ουδεν παλω μεν...

Οτανης μεν εκελευε ες μεσον Περσησι καταθειναι τα πρηγματα, λεγων ταδε· «Εμοι δοκεει ενα μεν ημεων μουναρχον μηκετι γενεσθαι ουτε γαρ ηδυ ουτε αγαθον. Ειδετε μεν γαρ την Καμβυσεω υβριν επ' οσον επεξηλθε, μετεσχηκατε δε και της του μαγου υβριος. Κως δ' αν ειη χρημα κατηρτημενον μουναρχιη, τη εξεστι ανευθυνω ποιεειν τα βουλεται; Και γαρ αν τον αριστον ανδρων παντων σταντα ες ταυτην την αρχην εκτος των εωθοτων νοηματων στησειε. Εγγινεται μεν γαρ οι υβρις υπο των παρεοντων αγαθων, φθονος δε αρχηθεν εμφυεται ανθρωπω. Δυο δ' εχων ταυτα εχει πασαν κακοτητα· τα μεν γαρ υβρι κεκορημενος ερδει πολλα και...

Αμασις Πολυκρατει ωδε λεγει. Ηδυ μεν πυνθανεσθαι ανδρα φιλον και ξεινον ευ πρησσοντα, εμοι δε αι σαι μεγαλαι ευτυχιαι ουκ αρεσκουσι, το θειον επισταμενω ως εστι φθονερον. Και κως βουλομαι και αυτος και των αν κηδωμαι το μεν τι ευτυχεειν των πρηγματων, το δε προσπταιειν, και ουτω διαφερειν τον αιωνα εναλλαξ πρησσων η ευτυχεειν τα παντα· ουδενα γαρ κω λογω οιδα ακουσας οστις ες τελος ου κακως ετελευτησε προρριζος, ευτυχεων τα παντα. Συ νυν εμοι πειθομενος ποιησον προς τας ευτυχιας τοιαδε. Φροντισας το αν ευρης εον τοι πλειστου αξιον και επ' ω συ απολομενω μαλιστα την ψυχην αλγησεις, τουτο αποβαλε...